Sámediggi bargá dan ala ahte galgá leat ollislaš sámi oahpahuspolitihkka. Máhtolašvuohta lea dehálaš eaktun servodatovdáneapmái. Doarjut ja vuoruhit mánáidgárddi, vuođđooahpahusa, alit oahpahusa ja dutkama, lea áibbas dárbbašlaš vai sámi servodat galgá ovdánahttojuvvot sápmelaččaid iežaset árvvuid, višuvnnaid, vuoruhemiid ja eavttuid mielde.

Sámediggi bargá dan ovdii ahte

•    sápmelaččat ožžot dan gelbbolašvuođa, dan máhtu ja gealbbu mii dárbbašuvvo birget  eallimis, ja máhttit várjalit ja ovdánahttit sámi servodaga ja oasálastit aktiivvalaččat sámi, nationála ja internationála servodagas. 
•    sámi perspektiiva vuhtiiváldojuvvo buot láhkabuktosiin ja stivrendokumeanttain mat gusket mánáidgárdái, vuođđooahpahussii, alit oahpahussii ja dutkamii 
•    sámegiella, sámi kultuvra, sámi árvvut ja árbevierut čalmmustuvvojit olles oahpahusvuogádagas  
•    sámi perspektiiva vuhtiiváldojuvvo sisriika, davviriikalaš ja gaskariikkalaš oahpahus- ja dutkanpolitihkkas 

 

Larsen, Vibeke.jpg

Presideanta
Bellodat: Bellodatpolitihkalaččat sorjjasmeahttun
Válgabiire: Viesttarmeara válgabiire

Vuođđooahpahus

Sámegiella, sámi kultuvra, árbevirolaš máhttu leat sámi vuođđooahpahusa vuođđoárvvut. Lea dehálaš ahte sámi mánát ja nuorat besset oahppat iežaset giela, iežaset gillii, oahppat sámi servodateallima, historjjá ja árbevieruid vuođđoskuvllas ja joatkkaskuvllas oppa dan 13 jagi skuvlamannolaga. Dat nanne sin sámi identitehta, addá oadjebas čanastagaid iežaset kultuvrii ja ipmárdusa iežaset gullevašvuođa viidát oktavuođaide sápmelažžan ja eamiálbmogin.     

Fáktádieđut vuođđooahpahusa birra:

Vuođđooahpahus lea 13-jagi skuvlamannolat, vuođđoskuvla ja joatkkaoahpahus. Sámi ohppiin vuođđooahpahusas lea vuoigatvuohta oažžut sámi oahpahusa. Sámi oahpahus lea vuoigatvuohta oahppat sámegiela, vuoigatvuohta oahppat sámegillii, vuoigatvuohta oažžut oahpahusa sámi oahppoplánabuktosa mielde. vuoigatvuohta oahppat sámegiela guoská buot sámi mánáide ja nuoraide beroškeahttá gos sii vázzet almmolaš vuođđoskuvllas ja joatkkaskuvllas Norggas. Vuoigatvuohta oažžut oahpahusa sámegillii lea eambbo gáržžiduvvon ja ii gusto buot sámi ohppiide odne. Sámi mánáid ja nuoraid vuoigatvuođaid birra sáhtát lohkat eambbo Norgga našunála olmmošvuoigatvuođaguovddáža neahttasiidduin.

Lea skuvlaeaiggát, dat mearkkaša suohkan dahje  fylkasuohkan geas lea ovddasvástádus lágidit sámi oahpahusa. Loga eanet dan birra oasis sámi oahpahus.  

Sámedikkis lea lágas nannejuvvon váldi ráhkadit oahppoplánaid sámegielfágas ja eará sámi fágain. Sámedikkis lea maid váldi mearridit sámi sisdoalu sámi, parallealla oahppoplánain ja dábálaš oahppoplánain maid buot skuvllat Norggas geavahit. Dán birra sáhtát lohkat oahppoplánat oasis.

Sámedikkis lea ovddasvástádus ráhkadit sámi oahpponeavvuid. Dán birra sáhtát lohkat eambbo oasis doarjagat oahpponeavvoráhkadeapmái.

Eará váikkuhangaskaoamit Sámedikkis ovddidan dihte sámi vuođđooahpahusa: 

•    stipeanda ohppiide geat válljejit sámegiela joatkkaskuvllas
•    árbevirolaš máhttu ja sámi meahcástallan vuođđoskuvllas
•    stipeanda alit ohppui lea maid studeanttaide geat váldet sámi oahpaheaddjeoahpu dahje alit oahpu lulli-, julev- dahje davvisámegielas
 
Don gávnnat eambbo Sámedikki barggu ja vuoruhemiid birra vuođđooahpahusa dáfus Sámedikki oahpahusdieđáhusas ja Sámedikki bušeahtas. 
 

Dutkan ja alit oahpahus

Dutkan ja áŋgiruššan alit oahpahusas lea dehálaš seailluheames, nannemis ja ovdánahttimis sámi servodaga. Sámedikki mielas dárbbašuvvo dutkanvuođustuvvon máhtolašvuohta go bargat bajásšaddan- ja oahpahuspolitihkain. Maiddái lea dehálaš ovdánahttit sámegiela dutkangiellan.

Lea maiddái dehálaš láhčit ja movttiidahttit eanet sápmelaččaid válljet dutkanámmáha ja dutkat iežas servodagas ja oažžut mielde sámi diliid ja sámegiela birra dálá ja baohtteáiggi profešuvdnaoahpuide.

Sámedikki politihkka lea sihkkarastit sámi váikkuheami ja perspektiivva dutkamis ja alit oahpus áigeguovdilis lávdegottiin, stivrrain ja ráđiin. Go evttoha ja nammada miellahtuid de sávvá Sámediggi ahte sámi beroštumit vuhtiiváldojuvvojit FOU-suorggis.

Sámedkkis lea áicistáhtus sámi dutkama prográmmastivrras Norgga dutkanráđis. Prográmma bajit mihttomearri lea nannet sámi dutkama, sihke mii guoská hivvodahkii ja dieđalaš kvalitehtii. Sámedikkis lea mihttun beassat nammadit fásta áirasa Norgga dutkanráđi stivrii, vai sáhttá áimmahuššat sámi servodaga dutkandárbbuid. 

Sámediggi lea nammadan Gunn-Britt Retter ja Roger Skarvik  stivralahttun Sámi allaskuvlii áigodahkii 2015-2018. Persovnnalaš várrelahtut leaba Outi Susanne Länsman ja Ánde Somby.

Regionála dutkanfoanda

Sámediggi ovddastuvvo regionála dutkanráđi foanddastivrras Davvi-Norggas ja Gaska-Norggas áigodagas 2016-2019.

Davvi-Norgga foanddastivrras lea prodoavtter Davvi universitehtas, Astrid Dankertsen stivralahttu ja prorektor Line Kalak Sámi allaskuvllas lea várrelahttu. 

Gaska-Norgga foanddastivrras lea Sámediggeáirras Nora Marie Brandsfjell stivralahttu ja Sigbjørn Dunfjeld, fágakonsuleanta Stiftelsen Rørosmuseet:is lea várrelahttu.

Sámedikkis lea riekti evttohit stivralahtuid UiT Norgga Árktalaš universitehta stivrii.

Sámedikkis lea dasa lassin okta lahttu Norgga UNESCO-kommišuvnnas, Lars Andreassen lea ovddasteaddji dán áigodagas. 

Sámi oahpahusa fágastrategalaš ovttadat

Dákkár ovttadaga ásaheapmi lea oassin ávžžuhusaid čuovvolemiin mat bohtet ovdan Butensschønrapporttas ”Langs lange spor" mii addui 2012:s. Sámediggeráđđi lea gulahallan ja lea ságastallan Máhttodepartemeanttain dan rájes ja lea duhtavaš go ovttadat dál lea ásahuvvon ja go lea oassin Univeristehta- ja allaskuvlaráđis. Ovttadat vuođđuduvvui njukčamánu 19.b. 2015. Sámedikkis lea áici ovttadagas. 

Jođiheaddji: Else Grete Broderstad, Romssa universitehtas, nubbijođiheaddji: Jelena Porsanger, Sámi allaskuvla

Lahtut: Kirsti Strøm Bull, Oslo universitehta, Sonni Olsen, Romssa universitehta, Johan Strömgren, Sámi allaskuvla, Per Ravna, Nordlándda universitehta, Åshild Karevold, Davvi-Trøndelága allaskuvla, ja Mikkel Rasmus Logje, Sámi allaskuvla

28.10.2016
Last ned

Sámediggedieđáhus alit oahpu ja dutkama birra

Oahppoplánat

Oahppoplánat leat láhkaásahusat fágaid birra, oahpahusa mihttomeari birra, oahpahusa viidodaga birra ja oahpahusa čađaheami birra. Lassin dábálaš Máhttolokten oahppoplána buktosii, lea maid sámi oahppoplánabuvttus, Máhttolokten – sámi oahppoplánabuvttus.

15.5

Máhttodepartemeanta lea ođasmahttimin oahppoplánabuktosa, earet eará oahppoplána obbalaš oasi. Departemeanta árvala obbalaš oassái ođđa nama Bajit oassi - árvvut ja prinsihpat. Ođasmáhttima oktavuođas lágida Sámediggi gulaskuddankonferánssa Scandic Hoteallas Álttás miessemánu 15. beaivvi 2017 dii 10.00 -15.00, gos earret eará Sámedikki presideanta Vibeke Larsenis lea sáhkavuorru. Oasálastin lea nuvttá ja Sámediggi máksá oasseváldiide beaiveborrama. Borrama dihtet ferte dieđihit jus áigu searvat. Oasseváldit diŋgojit ja mákset ieža mátki ja orruma ja dan sáhttá bargat dieđihanliŋka bokte. 

Dáppe gávnnat dieđuid Máhttodepartemeantta gulaskuddama birra.

Deaddel dákko jus áiggut dieđihit iežat konferánsii. Dieđihanáigemearri lea miessemánu 10. beaivvi.

Oktavuođadieđut: Seniorráđđeaddi Inga Laila Hætta, tlf. 78 48 42 19 .

Oahpponeavvut

Sámedikkis lea ovddasvástádus buvttadit sámi oahpponeavvuid sihke davvi-, lulli ja julevsámegillii. Sámediggi bargá ahte sámi ohppiin galget leat sámi oahpponeavvut mat leat gusttojeaddji oahppoplánaid vuođul buvttaduvvon, sihke davvi- julev ja lullisámegillii, ja maiddái ahte lea buorre diehtojuohkin dáid birra.

Mii leat premissadahkkit sámi oahpponeavvuid buvttadeamis ja ruhtadit sámi oahpponeavvoprošeavttaid. Sámediggi mearrida váikkuhangaskaomiid mihttomeriid, strategiijaid ja doaibmabijuid oahpponeavvuid ráhkadeami várás plánadahkosiid ja bušeahttaproseassaid bokte. Sámediggi juohká, čuovvola ja dárkkista oahpponeavvodoarjagiid láhka- ja njuolggadusrámmaid siskkobealde. Sámedikki oahpponeavvobargu čatnása mearriduvvon oahpponeavvoráhkadeami doaibmaplánii 2015-2018. Doaibmaplánas leat višuvnnat, doaibmabijut ja fokusguovllut oahpponeavvuid ovdánahttinbargui gusttojeaddji plánadahkosiid vuođul. 

 
Doarjja oahpponeavvuid ovdánahttimii 

Sámediggi juolluda jahkkásaččat doarjaga sámi oahpponeavvuid ovdánahttimii. Sámedikki oahpponeavvoráhkadeami doaibmaplána 2015-2018 lea vuođđun jahkkásaš oahpponeavvovuoruhemiide. Lágádusat, fitnodagat ja priváhta ásahusat ja eará birrasat sáhttet oažžut doarjaga ráhkadit dábálaš ja earemoamážit heivehuvvon oahpponeavvuid vuođđooahpahussii. Sáhttá oažžut doarjaga ođđa ovdáneapmái, parallealla almmuhusaide, ođđasit deaddilemiide, gárvves oahpponeavvuid revideremii, lassi komponeanttaide, dahje oahpponeavvuid/oahpporáidduid gárvvisteapmái.  

Loga eambbo: Doarjja oahpponeavvuid ovdánahttimii.

 
Ovttas.no - Sámi oahpponeavvut neahtas

Sámi oahpponeavvouskkádat Ovttas|Aktan|Aktesne lea čohkken dieđuid sámi oahpponeavvuid birra. Gávnnat govaid, girjjiid, filmmaid, jiena, oahppomateriálaid ja digitála resurssaid, artihkkaliid ja dokumeanttaid mat sáhttet álkidit oahpaheaddji barggu sámi skuvllain. Oahpponeavvouskkádat ovttasbargá Sámedikki oahpponeavvoguovddážiin oahpponeavvuid luoikkaheamis. 

Bargu givssideami vuostá

Sámediggeráđđi háliida unnidit givssideami. Min mielas galgá buot mánáin ja nuorain leat riekti bajásšaddan- ja oahppanbirrasiidda gos ii gávdno givssideapmi ja cielaheapmi. Danin áŋgiruššat mii ahte doaimmat lassánivčče givssideami vuostá skuvllain, mánáidgárddiin, astoáiggearenain ja lagas birrasiin. Dát lea sihke nuoraid ja rávisolbmuid ovddasvástádus. 

Maid dagat go oainnát givssideami? Álkimus lea jorahit sealggi, ja dahkaluddat ahte ii oainne dákkáriid. Jurddašit: Muhtin galggašii dieđihit. Don leat dát "muhtin". Muital oahpaheaddjái, hárjehallái dahje eará rávisolbmui. Dahje soaittát sáhttit dadjat njuolga sutnje gii givssida? 

Givssideapmi ferte bissehuvvot

Bargu givssideami vuostá lea árvvoheapme jus dat seammás ii unnit mánáid, nuoraid ja rávisolbmuid logu geat givssiduvvojit ja cielahuvvojit. Mii diehtit ahte dákkárat dáhpáhuvvet skuvllas, skuvlageainnuid alde, molssodanlanjain ja astoáiggedoaimmaid oktavuođas. Doppe gos olbmot vánddardit. 

Veahkki ja bagadallan

Dás gávnnat veahki ja inspirašuvnna bargui givssideami ja cielaheami vuostá: 

Gávdnet go dan maid ohcet?

Hva lette du etter? Din tilbakemelding hjelper oss ålage bedre nettsider.

Takk for din tilbakemelding!